Freeriden op een gletsjer

Het is eind mei, de dalen zijn al maanden groen, maar hoog in de bergen ligt nog het witte goud. Steile lijnen, open poedervelden en niemand te bekennen. Hoe kan dat? De meeste freeriders staan bij de eerste vlokken in oktober al te stuiteren en bij 10cm verse sneeuw is het AAN! De winter is begonnen en draait op volle toeren, maar dan, vanaf maart is het over. Je hoort bijna niemand meer over een verse dump, of dikke lijnen. Is het seizoen voorbij? Begint de zomer dan echt al in maart? Kan je dan niet meer freeriden op een gletsjer?

Op de oefenheuvels in het dal begint de sneeuw inderdaad te smelten en komen de koeien langzaam weer naar buiten, maar hoog in de bergen is de winter nog in volle gang. Op de gletsjer is het seizoen nog lang niet voorbij. De afgelopen jaren zijn de dumps in april en mei zelfs legendarisch geworden. Daar vind je nog super omstandigheden. Geen verborgen stenen onder het sneeuwdek en de berg helemaal voor je alleen. Tot ver in mei en zelfs juni zijn er nog mooie lijnen te rijden. De winter op de gletsjer duurt dan ook lang, heel erg lang.

Hoe werkt een gletsjer

Een winter van oktober tot juni klinkt natuurlijk geweldig, maar waarom duurt de winter op een gletsjer zo lang?
Dit komt doordat de gletsjers hoog in de bergen liggen en vaak in de schaduw verborgen blijven voor de zon. Daarnaast werkt een gletsjer als een soort grote koelkast waar de sneeuw van onderaf gekoeld wordt. Dit zorgt ervoor dat de eerste en de laatste sneeuw van het seizoen veel langer blijft liggen.

Een gletsjer is een grote rivier van ijs die door de bergen naar beneden glijdt. Elk jaar glijdt de ijsmassa langzaam verder. Dit ijs is vaak tientallen tot honderden meters diep en dat zorgt meestal voor een mooie glooiende helling zonder stenen. Ideaal om te freeriden. Het wordt echter een ander verhaal als de gletsjer ineens te snel van richting moet veranderen doordat bijvoorbeeld de berg eronder veel steiler wordt, het dal een bocht maakt, of er een andere berg in de weg staat. De gletsjers kunnen maar heel langzaam van richting veranderen, anders beginnen ze te scheuren en ontstaan er gletsjerspleten. Deze spleten kunnen in de Alpen tot wel 40 meter diep zijn en als je gaat freeriden op een gletsjer kan dat voor grote problemen opleveren.

Stephan Verheij glacier travel Cover shot Taste Snowboard Magazine 2015-1. Picture by: Roy Mosterd Stephan crevasse jump

Wat zijn de gevaren op een gletsjer

Het freeriden op een gletsjer is dus helaas niet zonder risico’s. Grote torens van blauw ijs en diepe spleten zien er heel indrukwekkend uit vanaf een afstand en doen het goed op de foto, maar zodra je dichterbij komt wordt het een ander verhaal. Onder de mooie glooiende poederhellingen schuilt het gevaar. Het ene moment zet je dikke sprays en het volgende moment breekt de sneeuw onder je voeten weg en val je in een metersdiep gat van sneeuw en ijs. Als je off-piste gaat op de gletsjer moet je dus echt weten wat je doet.

Om te voorkomen dat je in een gletsjerspleet valt en daar langzaam opgeslokt wordt door het ijs ben je op de gletsjer ook vaak aan elkaar verbonden met een touw. Mocht iemand door de sneeuw zakken, dan kunnen de anderen je val breken en je er uit halen. Vooral vroeg in het seizoen is het extra gevaarlijk. Door de wind en de verse sneeuw vormen zich sneeuwbruggen die de spleten bedekken, maar deze sneeuwbruggen zijn dan nog niet dik genoeg om het gewicht van een snowboarder te dragen. Ook in het begin van deze winter was het weer raak. Bij de eerste dump in oktober vielen er op de Stubaier gletsjer twee vrouwen in een gletsjerspleet tijdens het freeriden en konden zich niet meer zelf bevrijden. Gelukkig kon de bergredding ze er levend uithalen.

Naast de gletsjerspleten spelen de weersomstandigheden een grote rol. In de winter kan het er erg koud worden en flink waaien. Doordat de gletsjer een groot wit veld is heb je bij slecht zicht geen oriëntatiepunten en is het heel gemakkelijk de route kwijt te raken. Als je niet meer weet waar je bent op een gletsjer, heb je een heel groot probleem.

Stephan Verheij at the glacier Tijn Vuijk, Martine van der Hoorn en Stephan Verheij touring in Sölden Tijn Vuijk and Stephan Verheij hiking up in Sölden

Veilig freeriden op een gletsjer

De gletsjer is dus niet zo onschuldig als het soms lijkt. Om veilig te freeriden op een gletsjer heb je veel kennis, ervaring en materiaal nodig. Kennis van de gletsjer, maar ook van de reddingstechnieken om iemand uit een gletsjerspleet te krijgen als het mis gaat.

Gletsjerspleten kunnen overal op de gletsjer voorkomen, maar let extra goed op als de gletsjer van hellingshoek of richting verandert. Dit zijn plekken waar je grote kans hebt dat er spleten zijn ontstaan. Dit zijn ook precies de plekken waar je vaak even stil wilt staan om te kijken hoe steil het precies wordt en wat er achter zit. Geen goed idee dus!

Qua uitrusting op de gletsjer heb je heel wat materiaal nodig om veilig op pad te zijn. Tijdens het afdalen heb je minimaal een klimgordel aan met een karabiner en tijdens het omhoog lopen, zit je meestal met een touw aan elkaar verbonden. Als het heel gevaarlijk wordt, dan kan het zelfs zijn dat je met zijn allen aan het touw naar beneden moet boarden.

Mocht je tijdens het freeriden op een gletsjer in een spleet vallen, dan zijn er een paar manieren om er weer uit te komen. Het makkelijkst is, als je al aan het touw vast zat en je maatjes je er uit kunnen trekken. Hiervoor moet je natuurlijk wel met een aantal man zijn. De tweede optie is om zelf uit de gletsjerspleet te klimmen, of via het touw omhoog te klimmen door het zogenaamde prussikken. Als dat ook niet lukt, zullen je maatjes je er uit moeten takelen. Om iemand uit een gletsjerspleet te kunnen takelen heb je flink wat materiaal nodig. Touwen, karabiners, bandschlinges, prussik touwtjes, pickel… Een hele rugzak vol en dan moet je ook nog weten hoe je het allemaal moet gebruiken.

Gletsjerspleetredding Martin Heeres Gletsjerspleetredding Martin Heeres en Berber Semmelink Gletsjerspleetredding Bart Hendrix

De toekomst van de gletsjers

Bij het freeriden op de gletsjer komt dus redelijk wat kijken, maar als je weet waar je mee bezig bent, is het een van de mooiste plekken om een spray te zetten.

De vraag is wel, hoe lang nog? Het gaat slecht met de gletsjers, dat weten we allemaal. Elk jaar zien we de gletsjers krimpen en spleten ontstaan waar ze eerst nog niet waren. Afgelopen zomer hebben de gletsjers in de Alpen het extra zwaar gehad. Door de warme droge zomer zijn er veel spleten bloot komen te liggen en de gletsjers zijn er niet veiliger op geworden. Hoe lang kunnen we nog van de gletsjers genieten? De voorspellingen liggen heel erg uit een, maar dat het er over 20 jaar heel anders uit ziet, dat staat vast.

“Be safe” en als je echt mooie lijnen wilt rijden in het hooggebergte, maar niet de kennis hebt of juist meer wilt leren ga dan met een gids op pad.

Dit artikel is verschenen in Taste Snowboard Magazine 2015 #2

Artikel Taste: Freeriden op een gletsjer

By continuing to use the site, you agree to the use of cookies. more information

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close